UzBender.Ru | Super Portal

Izlash
Yosh yozuvchi Ismoilga pochchasi Sayfulla aka:
??” Fargʻonaga bir bormoqchiman. Dovondan oʻtib. Hech koʻrmaganman, ??” dedi. ??” Qoʻyliqdan toʻrt-besh soatlik yoʻl ekan.
??” Mashina tutib nima qilasiz? Oʻzim obboraman, ??” dedi Ismoil.

Sayfulla aka Qoʻyliqdan ichkariroqda, qishloqda yashar edi. Yoshlikda tabelchi, suvchi boʻlgan, keyin ancha yil pochtada ishlagan. Oldin eshakda, keyin ?«shayton-arava?»da xat, gazeta-jurnal tashib umri oʻtgan edi. U bukirmi-qiyshiqmi, Kvazimodaga oʻxshagan besoʻnaqay kishi. Lekin oʻsha, Kvazimodaga oʻxshab muhabbatli qalbi bor edi. Ismoil uch yilcha burun bahorda opasi Rohilaning qabri boshida pochcha bilan yonma-yon turganida, uning koʻzlari nurlanib ketgan, allanechuk shirin xoʻrsinib:
??” Yana bir oz yashamadi-da! ??” degan, oʻsha soniyada bizning yosh yozuvchimiz bular faqat er-xotin emas, orada katta bir muhabbat ham boʻlganini his etgan edi.

Rohila dunyodan oʻtgach, Sayfulla aka qaytib uylanmadi. Muhabbatdan tashqari, aftidan, xotiniga tegishli jigarlardan uzoqlashgisi kelmadi. Shu boisdandir, u ham bu tomondagilar uchun ?«har qachongi pochcha?» boʻlib qolavergan edi.

Fargʻona safari haqidagi gapdan bir hafta oʻtgach, ular yoʻlga chiqishdi.

Avvalida, mashina Qamchiq dovoniga yaqinlashgunicha indamay ketishdi. Sayfulla aka oʻzi kamgap edi. Ismoil esa yoʻlga tikilib, xayol surib borardi. Dovon boshlangach, u bexos joʻshdi:
??” Oldinlar bu yoʻl tor, xatarli edi. Qishda butunlay yopib qoʻyishardi. Bir gal tumanda, yana mashina buzilib qolib, rosa ovora boʻlganman. Endi mashinalarni qarang! Goʻyo shahar ichida yuribdi! ??” Ismoil biroz tin olgach, soʻzini davom ettirdi. ??” Atrofning goʻzalligi! Odamlar Shveytsariya deydi. Mana, sizga Shveytsariya!
??” Ha chiroyli, ??” dedi Sayfulla aka togʻlarga qaraganicha. Keyin xijolat chekib, qoʻshib qoʻydi: ??” Siz doim bandsiz. Sizni yozishdan qoldirdim.
??” Ey, ishim yaxshi. Yozishdan oldin oʻylash ham kerak, ??” dedi Ismoil. ??” Hozir gʻalati bir narsalar ustida ishlayapman.

Uning shapaloqdek ikkita kitobchasi chiqqan, ularni pochchaga bergan edi. U pochchasi aqlli ekanligini bilardi. Zeroki, afti-angorini koʻrib xunukmi-tasqarami, desa boʻlaveradigan bu odamni qishloqda hurmat qilishardi. Lekin pochcha hayot sharoiti majbur qilib, yettinchi sinfdan nariga oʻtmagan. Savod darajasi qanday ??” Ismoil bilmas edi. Bergan kitoblari haqida, u oʻqimagan, mayli, opamning eri boʻlgani uchun berdim, oʻzi vaqtida tarqatgan gazeta-jurnallardan birontasini ham oʻqimagan boʻlsa kerak, deb oʻylar edi. Shunday fikri borligidan, shu kunlar ?«qogʻozga tushayotgan?» bir voqeani Ismoil, bolaga ertak aytgandek ?«soddaroq?» qilib Sayfulla akaga aytib berishga tutindi. Aytmas ham edi-ku, yoʻlda suhbat ishtiyoqi uning tili tugunini yechvordi.
??” Bu rivoyatmi, shunaqa... Qadimda bir boy boʻlgan ekan. Xotini oʻlgan... kechirasiz! ??” farzandi yoʻq ekan. Oʻlishidan oldin bir juma kuni masjidga chiqib, musulmonlar, dunyodan oʻtganimda kim men bilan bir kecha qabrga kirib yotsa, yiqqan tillamni bitta qoldirmay, oʻshanga beringlar, deb e??™lon qilibdi. Boy koʻz yumgach, juda kambagʻal bir yigit oʻrtaga qoʻyilgan shartni boʻyniga olib, tobutning oldiga tushibdi. Boshini egib ketayotsa, yerda yotgan qandaydir arqonni koʻribdi. Shunchaki ilib, beliga bogʻlabdi. Qisqasi, jamoa boyni goʻrga joylab, haligi yigitni ham tuynukdan kiritib yuboribdi. Tosh bosib, tuproq tortishibdi. Koʻp oʻtmay, yigit qarasa, roʻparada Munkar-Nakir turishibdi. ?«Bular ikkita ekan?» ??” debdi Munkar. ?«Yoshidan boshlaylik?» ??” debdi Nakir. ?«Yoʻlda yotgan arqonni birov tushirib qoldirgan edi. Seniki emasdi. Nega olding??» ??” deb soʻrabdi Munkar. Yigit chaynalgan ekan, Nakir boshiga gurzi bilan tushiribdi. Ertalabgacha shu arqon ustida soʻz boribdi. Yigit necha marta yakson boʻlib, necha marta oʻz holiga qaytibdi. Ertalab qabrni ochishsa, yigit chiqa solib, duch kelgan tomonga qarab qochibdi. Uni tutib, nega bunday qilyapsan, deb soʻrashsa, bir quloch arqon uchun koʻrganimni-koʻrdim, qochmasdan tillani olsam, oʻlganimda bunga qanday javob beraman, debdi...
??” Yaxshi hikmat ekan! Barakalla! ??” dedi pochcha. ??” Lekin notoʻgʻri.
??” Nimasi notoʻgʻri? ??” deb xafa boʻldi Ismoil.
??” Koʻp joyi...
??” Buni xalq toʻqigan.
??” Xalq katta. Har kimning gapi har xil. Mullaning gapi bor. Boyning gapi bor. Kambagʻalning... Ana, kambagʻallik ayb emas, deydi. Buni boylar toʻqigan. Kambagʻal chidasin, norozi boʻlmasin, deb... Xalq dono! Lekin gap doim ham hayotga mos chiqavermaydi...
??” Aytavering, pochcha, ??” dedi ajablanib-sarosimalangan Ismoil endi xafaligi tarqab. ??” Men uchun muhimi, rivoyat.
??” Ha, albatta, ??” deb oʻyga choʻmdi Sayfulla aka. ??” Rivoyatda mol-mulkka hirs qoʻyma, omonatga tegma, mazmunida hikmat kelgan. Lekin gapning tagida boy boʻlgandan kambagʻal boʻlgan ma??™qul,
Maqola nomi : Yozilmagan Hayot.
Vaqti : 06.09.2014|21:45
Ko'rilgan : 2680
Muallif : Bender
» Java kitob
» Text
Reyting(+/-): 230/238
Reyting
Bosh sahifa » Hikoyalar
Maqola o'qiypti :25 kishi
© Powered by Bender | Pro
Яндекс.Метрика